Eroğlu ve Hristofyas’ın, Kıbrıs müzakereleri kapsamında 23 Hazirandaki görüşmede sundukları mülkiyetle ilgili belgeler Rum basınına sızdı. Eroğlu tazminatın Hristofyas ise toprak iadesini öne çıkardı.

Kıbrıs müzakerelerinde görüşülen mülkiyet başlığında KKTC Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu’nun tazminatın, Kıbrıs Rum yönetimi lideri Dimitris Hristofyas’ın da toprak iadesinin öne çıkarılması yönünde çaba harcadığı belirtildi.

Politis gazetesi, tarafların müzakere masasına mülkiyete ilişkin düzenlemeler konusunda çok daha detaylı önerilerde bulunduklarını belirterek, liderlerin, ”baştaki tezlerinin arkasına saklanarak müzakere gruplarını uzlaşı yörüngesine oturtacak hareketi birbirlerinden bekledikleri” değerlendirmesini yaptı.

Gazete, ”Tarafların gösterdiği cesaretsizliği, önceki tezlerinde ısrar etmeleri ve zamanın daralmakta olması nedeniyle bir orta yol bulunması için BM Genel Sekreteri Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer ile birlikte çalışan Amerikalı hukukçu Jeffery Bates gibi uluslararası uzmanların müdahalesinin neredeyse şart göründüğü” yorumunu da yaptı.

-EROĞLU’NUN ÖNERİLERİ

Mülkiyete ilişkin takas, tazminat ve iade önerisinde bulunan Eroğlu, bu seçeneklerin kullanımının belli kriterlere bağlı olacağını ve iadeye ilişkin bazı takvimlerin müzakere edileceğini belirtiyor.

Gazete, Eroğlu’nun görüşmede sunduğu mülkiyete ilişkin belgeyi, başlıklara ayrılmış olarak şöyle aktardı:

”KURAL 1: Yerinden edilmiş mal sahipleri ve malların bugünkü kullanıcılarının, etkilenen mülkler konusundaki talepleriyle ilgili farklı tercihleri olacak. Bu tercihlerin kullanılması kriterlere bağlı olacak.

KURAL 2: Tercihler; tazminat, takas ve iadedir.

A.Tazminat: -Her yerinden edilmiş mal sahibi, mülklerden sorumlu idareye etkilenen bir malın tapusunu devretmesi karşılığında tazminat talebinde bulunabilir.

-Malı takas veya iade edilmeyecek her yerinden edilmiş mal sahibi tazminat hakkına sahiptir.

-Bir mal, önemli ölçüde inkişaf ettirildiyse, bugünkü kullanıcısı; bu malın inkişaf ettirilmesi öncesindeki değerini ödemek suretiyle mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir.

-Kurumlara ait malların tapuları, tazminat ödenmesi karşılığında mülklerden yetkili idareye devredilecek.

-Kamu kurumları tarafından kullanılan veya askeri amaçlar için ihtiyaç duyulan mallar, içinde bulundukları oluşturucu devlet tarafından; tazminat ödeme karşılığında istimlak edilecek.

-Bir malın her alıcısı veya mirasçısı söz konusu malın tapusunu almak için başvuruda bulunabilir. Yerinden edilmiş mal sahibinin tazminat hakkı vardır.

-Mülk bugünkü kullanıcısı tarafından daimi ikametgah olarak kullanılıyorsa, yerinden edilmiş mal sahibinin tazminat hakkı vardır.

-Yukarıdaki kategoriler dışındaki yerinden edilmiş bir mal sahibi, malının bugünkü kullanıcısının mal üzerinde hukuki çıkarları olması halinde; tazminat alabilir.

-Tazminat; iki tarafça anlaşmaya varılması gereken özel planlanmış rayiç değer üzerinden hesaplanır.

B.Takas: -Kendileri de başka malların sahibi olan bugünkü kullanıcılar, kaybettikleri malların tapularını vermeleri karşılığında, içerisinde ikamet etmekte oldukları malların tapularını alma hakkına sahiptir.

C.İade: Yukarıdaki kategoriler dışındaki etkilenen mallar şu şartlar altında iadeye adaydır:

-İki bölgelilik ilkesi uyarınca iade tavan sınırı belirlenir,

-İade önceliği konutlara verilir.

1. Konutlar: etkilenen mal ile mal sahibinin yerinden edilme zamanı arasında bariz bir bağlantı varsa, iade edilir. Diğer durumlarda mal sahibi, konut inşa etmesi için alternatif arsa alma hakkına sahiptir.

2. Küçük İşletme Alanları: -Mal sahipleri, yerlerinden edilme zamanlarında işleyen bir küçük işletmeyi alma hakkına sahiptir, aksi durumda tazminat alırlar.

-İade edilecek arazinin büyüklüğü işletmenin işlemesi için gerekli olduğu oranla sınırlıdır.

3.Arazi: -Yerinden edilmiş mal sahibi; bugünkü kullanıcının geçimi için zaruri değilse, önceki arazisinin bir kısmını alma hakkına sahiptir.

-Aksi halde kendisine; muadil bir araziden alternatif bir parça verilir.

KURAL 3: Mal sahibi mülkünü Kıbrıs sorununun hallinden önce satarsa, federal mevzuat uyarınca, satın alanı, çözümden sonra tazmin etmekle mükelleftir.

KURAL 4: Bir malı terk edecek olan kullanıcılar tazminat veya muadil alternatif mülk alacaklar.

KURAL 5: İadeye ilişkin bazı takvimler müzakere edilecek.”

HRİSTOFYAS’IN ÖNERİSİ

Kıbrıs Rum yönetimi lideri Dimitiris Hristofyas’ın sunduğu belgenin içeriğini özetle, ”Federal Kıbrıs’ın üniter ve birleşik ekonomisi olacak. Mal piyasası, ekonominin ayrılmaz bir parçasıdır. Mülkiyetin düzenlenmesi konusunda 10 yıldan fazla geçiş dönemleri olmayacak” ifadelerine yer veriliyor.

Mülklerin 3 ana kategoriye ayrıldığı Hritofyas’ın belgesi şöyle:

”-Gerek daimi ikametgah, gerek ikinci ikametgah olan konutlar.

-Verimli arazi veya bina, tarımsal arazi, fabrikalar, mal sahibinin ailesini geçindirecek kazancı sağladığı mallar.

-Verimli olmayan arazi, nadasa bırakılan arazi, kullanılamaz arazi.”

Hristofyas’ın önerisine göre, ”Mülkiyetin çözümünün bütün yönleri eşit sayıda Kıbrıslı Türk, Rum ve yabancı üyeden oluşan Mülkiyet Komisyonu tarafından yönetilecek.”

Belgede, ”Göçmenler ve Diğer Mal Sahipleri” başlığı altındaki şöyle deniliyor:

”-Göçmenlerin ister Kıbrıs Rum ister Kıbrıs Türk idaresi altında ata yurtlarına geri dönmeleri gelmiş geçmiş bütün BM Genel Sekreterlerinin ana kaygılarından biriydi.

-Kıbrıs (Rum) hükümetinin denetimi altında olmayan bölgedeki bir Rum mal sahibi kayıtlı mal sahibi idi veya kayıtlı mal sahibi olma hakkına sahipti. Bu kategorideki Kıbrıslı Rum mal sahipleri, malları toprak düzenlemesi yapılacak bölgelerde bulunanlar ve Kıbrıs Türk denetimi altında kalacak bölgede bulunanlar olarak ayrılabilir.

-Yerinden edilmiş mal sahiplerinin; uzlaşılacak bir takvim içerisinde geri dönüş hakkı vardır. İade mi, tazminat mı, yoksa takas mı istediklerini beyan edecekler.

”DÖNÜŞ ÇÖZÜMDEN SONRA”

Rumların 1974 öncesi eski yerlerine dönüşümün çözümden sonra olacağı belirtilen Hristofyas’ın belgesinde, şöyle deniliyor:

”1. Geri dönüş çözümden sonra …. yılda başlayacak ve …. yılda tamamlanacak.

2. Geri dönmeyi tercih eden kişilerin yurtları iade edilecek. Aile reisleri veya (yerinden edildikleri dönemdeki) eşleri 3-5 yıl içinde geri dönecek. Mirasçılar 5-10 yıl içerisinde geri dönecek.

3. Kıbrıs Türk idaresi altında geri dönecek olan bütün Kıbrıslı Rumlar; senatör seçimleriyle ilgili meseleler dışında, Kıbrıslı Türklerin sahip olduğu bütün medenî ve siyasi haklara sahip olacaklar.”

”50 BİN TÜRKİYE KÖKENLİ KKTC VATANDAŞI KALACAK”

Rumların ”yerleşik” dediği, 50 bin Türkiye kökenli KKTC vatandaşının çözünden sonra adada kalacağı ve geri kalanlarına, Türkiye’ye kesin dönüşlerinde para verileceği belirtilen Hristofyas’ın mülkiyet belgesi, şöyle devam ediyor:

”-Yerleşiklerin vatanlarına kesin dönüşlerinin uluslararası insani standartlara uygun olarak gerçekleşeceğinin güvence altına alınması için Kesin Dönüş Komisyonu kurulacak.

-Her yerleşiğe, Türkiye’ye kesin dönüşünü müteakip …. tutarında para verilecek.

-Vatandaşlık verilmesi oranı 4′e 1 olarak kalıyor. Yani Kıbrıs Rum oluşturucu devletinin vereceği her 4 vatandaşlığa karşılık Kıbrıs Türk devleti bir vatandaşlık verecek.

-Bağımsız bir uluslararası organ tarafından Kıbrıs’ın tamamında bir nüfus sayımı yapılması gerekir.”

”100 BİN RUM, VERİLECEK TOPRAKLARA DÖNMELİ”

Hristofyas’ın belgesine göre, mülkiyet düzenlemesi, 100 bin Rum’un, yapılacak toprak düzenlemelerinin ardından Kıbrıs Rum idaresi altına verilecek topraklara dönmesini öngörmesi gerekiyor.

”Hak sahibi” 60 bin Kıbrıslı Rum ise Kıbrıs Türk idaresi altındaki bölgelere dönme hakkına sahip olacak.

Hristofyas’ın belgesinde, kullanımdaki mülklerle ilgili de kategorilendirme yapılıyor.

Files under Dünya | Yorum yap | Yorum yok »

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde halk, yeni cumhurbaşkanını seçmek için sandık başında. 7 adayın yarıştığı seçimde Eroğlu ve Talat iddialı… Sonuçların saat 19.00′da belli olması bekleniyor. Peki son anketler ne diyor?

Kıbrıs Türk halkı gelecek 5 yıl görev yapacak cumhurbaşkanını belirlemek üzere saat 08.00′den itibaren oy kullanmaya başladı. Oy kullanma işlemi saat 18.00′e kadar devam edecek.

164 bin 72 kayıtlı seçmen, KKTC genelindeki 629 sandıkta oy kullanacak. Oy verme işleminin tamamlanmasının hemen ardından oy sayımına geçilecek. Yaklaşık 2 bin kişinin görev aldığı seçimde, resmi olmayan sonuçların saat 19.00 sularında belli olması bekleniyor.

Bugünkü cumhurbaşkanlığı seçimi, 1976′dan bu yana, Kıbrıs Türkünün kendi devlet çatısı altında, devlet başkanlığı veya cumhurbaşkanlığı için 8. seçimi.

Kıbrıslı Türkler, 20 Temmuz 1974′teki Barış Harekatı’ndan sonra Kuzey Kıbrıs’ta 13 Şubat 1975′te kurdukları Kıbrıs Türk Federe Devleti’nin (KTFD) başkanını seçmek için 2 kez, 15 Kasım 1983′te kurulan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanını seçmek için de 5 kez seçim yaptı.

Mevcut Kıbrıs sorunu nedeniyle, cumhurbaşkanlığını kazanacak olan aday aynı zamanda, Kıbrıs sorunun çözümü için ”müzakerecilik” görevini de üstlenmiş olacak.

-SEÇİM EROĞLU İLE TALAT ARASINDA-

Seçime 6’sı bağımsız 7 aday katılıyor.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde, Başbakan ve Ulusal Birlik Partisi’nin (UBP) adayı Derviş Eroğlu, Cumhurbaşkanı ve bağımsız cumhurbaşkanı adayı Mehmet Ali Talat, bağımsız adaylar Tahsin Ertuğruloğlu, Mustafa Kemal Tümkan, Arif Salih Kırdağ, Zeki Beşiktepeli ve Ayhan Kaymak yarışıyor.

Seçimi, Eroğlu kazanırsa, 15 Kasım 1983′de kurulan KKTC’nin Rauf Denktaş ve Mehmet Ali Talat’dan sonra 3. Cumhurbaşkanı olacak.

Derviş Eroğlu bugüne dek 4, Mehmet Ali Talat da 3 kez aday oldu.

Talat, yüzde 69.58 ile en düşük katılımın olduğu 2005 cumhurbaşkanlığı seçiminde, ilk turda yüzde 55.59 oy alarak cumhurbaşkanı seçilmişti. Eroğlu aynı seçimde yüzde 22.73 oy almıştı.

Eroğlu, oyunu Gazimağusa’da, Talat ise Girne’de kullanacak. Her iki aday da saat 10.00′da sandık başına gidecek.

-164 BİN 72 SEÇMEN-

Cumhurbaşkanlığı seçiminde, Lefkoşa’da 51 bin 381, Gazimağusa’da 43 bin 4, Girne’de 31 bin 233, Güzelyurt’ta 21 bin 214 ve İskele’de 17 bin 240 olmak üzere toplam 164 bin 72 seçmen oy kullanabilecek.

Bir adayın seçilebilmesi için en az geçerli oyların yüzde 50’sinden bir fazlasını alması gerekiyor.

Hiçbir aday bu orana ulaşamazsa, seçim ikinci tura kalacak ve 25 Nisan Pazar günü en çok oyu alan iki aday arasında yapılacak.

-SAAT 19.00′A KADAR YAYIN YASAĞI-

KKTC Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Seçim ve Halk Oylaması Yasası uyarınca, saat 19.00′a kadar radyo, televizyon ve her türlü yayın organının seçimlerle ilgili haber, tahmin ve yorum yapmalarının yasak olduğunu duyurdu.

YSK’nın duyurusuna göre, 19.00-21.00 saatleri arasında radyo ve televizyonlarda seçimlerle ilgili olarak sadece YSK tarafından verilecek haber ve tebliğler yayımlanabilecek, saat 21.00′den sonra bütün yayınlar serbest olacak.

YSK’nın duyurduğu, seçim gününe ilişkin diğer bazı yasaklar da şöyle:

”Oy verme günü, her ne surette olursa olsun alkollü içki satılması, umumi yerlerle umumi mahallerde her çeşit alkollü içki satılması, verilmesi ve içilmesi yasaktır; bütün umumi eğlence yerleri oy verme süresince kapalı kalır. Eğlence yeri niteliğine haiz lokantalarda yalnız yemek verilir. Oy verme günü, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse, köy, kasaba ve şehirlerde silah taşıyamaz.”

Seçmenin oyunu kullanabilmesi için, üzerinde fotoğrafı bulunan ve kimliğini kanıtlamaya yarayan resmi bir belge sunmak zorunda.

YSK duyurusuna göre, resmi belge, ”Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD) döneminde veya KKTC döneminde yurttaş olanlara verilen kimlik kartını veya polis kimlik kartını veya KTFD veya KKTC pasaportunu veya KKTC sürüş ehliyetini” kapsıyor. Bu belgelerden birini sunmayan oy kullanamaz.

Cep telefonu, fotoğraf makinesi, telsiz ve benzeri cihazlarla oy kullanmak da yasak.

-17 NİSAN 2005 KKTC CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİM SONUCU-

KKTC’de önemli bir siyasi değişimin olduğu 2000′li yılların ortasında, 17 Nisan 2005′te yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimini Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin (CTP) adayı Mehmet Ali Talat kazanmıştı.

Rauf Denktaş’ın aday olmadığı bu seçim, 9 adayla en fazla adaylı cumhurbaşkanlığı seçimi olarak da KKTC tarihine geçti.

Seçimde; Kıbrıs Sosyalist Parti (KSP) adayı Zehra Cengiz yüzde 0,44 (439 oy), Demokrat Parti (DP) adayı Dr. Mustafa Arabacıoğlu yüzde 13,22 (13 bin 302 oy), Yeni Parti (YP) adayı Nuri Çevikel yüzde 4,79 (4 bin 816 oy), CTP adayı Mehmet Ali Talat yüzde 55,59 (55 bin 945 oy), UBP adayı Dr. Derviş Eroğlu yüzde 22,73 (22 bin 874 oy), Toplumcu Kurtuluş Partisi (TKP) adayı Hüseyin Angolemli yüzde 1,05 (1054 oy), bağımsız adaylar Ayhan Kaymak yüzde 0,17 (168 oy), Arif Salih Kırdağ yüzde 0,31 (309 oy) ve Zeki Beşiktepeli yüzde 1,71 (bin 725 oy) almıştı.

SON ANKETLERDE DURUM

Seçimin iddialı isimleri UBP lideri Başbakan Derviş Eroğlu ile Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat. Son anketler, ibrenin Eroğlu’dan yana olduğunu gösteriyor.

Eroğlu’nun en büyük destekçisi Demokrat Parti lideri Serdar Denktaş. Denktaş, Eroğlu seçilirse olası koalisyon senaryolarının kilit ismi olacak.

Seçime bağımsız olarak girse de Cumhurbaşkanı Talat’ı, eski partisi CTP, TDP ve BDP destekliyor.

Seçimin gediklileri ise 5′nci kez aday olan Ayhan Kaymak’la, 3′ncü kez halktan oy isteyen Arif Salih Kırdağ. Toplam aday sayısıysa 7.

Talat Girne de, Eroğlu ise Gazi Mağusa da oy kullanacak. 2 aday da seçim sonuçlarını Lefkoşa da takip edecek.

Hiçbir aday yüzde 50 oy alamazsa (daha fazla…)

Files under Haberler | Yorum yap | Yorum yok »